Metaalboren vergelijken: HSS, cobalt of TiN?

Voor gewoon staal, aluminium en algemeen montagewerk is een goede HSS-metaalboor vaak al voldoende. Boort u vaker in RVS, inox of harder staal, dan is HSS cobalt meestal de betere keuze. HSS TiN zit daar tussenin: dezelfde HSS-basis, maar met een coating die wrijving verlaagt en de standtijd verbetert. Het echte verschil zit dus in hittebestendigheid, slijtage en het soort metaal waarin u boort. Aanvullende info en toebehoren vindt u in de categorie Boren en tappen.

Welke boor past bij uw materiaal?

Zoekt u een allround boor voor standaard metaalsoorten, dan komt u meestal uit bij HSS. Wilt u in gewone staalsoorten langer met dezelfde boor doen, dan kan HSS TiN meerwaarde hebben. Voor RVS, gietijzer en hardere staalsoorten is HSS cobalt doorgaans de veiligste keuze, omdat die boor beter presteert zodra warmte en weerstand snel oplopen. Twijfelt u nog over de juiste keuze? Lees: Welke metaalboor voor welke toepassing?.

Heeft u direct meerdere diameters nodig, bekijk dan de Phantom boorsets.

Wat is HSS en wanneer is het voldoende?

HSS staat voor High Speed Steel, ook wel snelstaal. Dit is de standaard voor veel metaalboren omdat het hard blijft bij hogere temperaturen en breed inzetbaar is. Voor normaal staal, constructiestaal, aluminium, koper en messing is HSS meestal een logische en betaalbare keuze. Zeker bij incidenteel gebruik hoeft u niet direct naar een duurdere cobaltboor te grijpen.

Let wel op de uitvoering. Een geslepen HSS-G boor boort doorgaans nauwkeuriger en netter dan een gerolde HSS-R boor. Voor kleiner precisiewerk, maatvaste gaten of regelmatiger gebruik is dat verschil in de praktijk goed merkbaar.

Waarom kiest u voor HSS cobalt bij RVS en hardere staalsoorten?

Een HSS cobalt boor is geen standaard HSS-boor met een laagje. Cobalt zit in de legering van de boor zelf. Daardoor blijft de snijkant beter presteren bij hoge temperatuur en slijt de boor minder snel wanneer het materiaal veel weerstand geeft. Dat maakt HSS cobalt vooral geschikt voor RVS, inox, gietijzer en andere moeilijker verspaanbare metalen.

Cobalt is niet automatisch beter voor elke klus. In zachtere metalen is het voordeel vaak beperkt, terwijl de boor duurder is en minder vergevingsgezind kan zijn bij scheef aanzetten of te veel druk. Rustig boren, passend toerental en snijolie blijven dus belangrijk om het voordeel van cobalt echt te benutten. Overweegt u grotere gaten of zeer nauwkeurig boren in staalplaat of liggers, dan is een magneetboormachine vaak een goede oplossing.

Wat doet TiN en waar ligt de grens?

TiN staat voor titanium nitride. Bij een HSS TiN metaalboor is de HSS-basis voorzien van een harde coating die de wrijving verlaagt en opbouw aan de snijkant helpt beperken. In de praktijk betekent dat vaak lichter boren en een langere standtijd dan bij standaard HSS, vooral in gewone staalsoorten.

TiN is interessant als u vaker in staal boort en meer levensduur wilt zonder direct over te stappen op cobalt. Voor RVS of langdurig zwaar werk is TiN echter geen volwaardig alternatief voor HSS cobalt. De coating helpt, maar verandert de basiseigenschappen van de boor minder sterk dan een cobaltlegering. Bij naslijpen verdwijnt het voordeel van de coating op de punt bovendien grotendeels.

Zo voorkomt u snelle slijtage en vastlopen

De juiste boor kiezen is belangrijk, maar de boortechniek bepaalt mee hoe lang die boor meegaat. Zet het werkstuk vast met een boorklem of bankschroef voor veilig opspannen. Gebruik een toerental dat past bij de diameter en forceer de boor niet. Vooral bij RVS ontstaat snel warmte, en juist die warmte maakt een boor bot. Boor daarom met constante druk en gebruik boor- of snijolie om te koelen en de spaanafvoer te verbeteren; lees meer over snijvloeistoffen bij boortoepassingen.

Bij grotere diameters of diepere gaten helpt het om stapsgewijs te werken en de boor tussendoor even vrij te laten lopen. Een scherpe, geslepen boor centreert beter en geeft meestal een netter gat dan een eenvoudige gerolde uitvoering. Na het boren kunt u boorgaten ontbramen of schroefkoppen verzinken met verzinkboren. Wilt u schroefdraad aanbrengen? Raadpleeg tappen in metaal (stappenplan).

Veelgestelde vragen over HSS, cobalt en TiN metaalboren

Is een HSS boor voor metaal?

Ja. HSS is juist de standaard voor veel metaalboren. Voor algemeen boorwerk in staal, aluminium, koper en messing is een goede HSS-boor vaak ruim voldoende.

Wat zijn HSS boren met cobalt?

Dat zijn HSS-metaalboren waarin cobalt in de legering is verwerkt. Daardoor zijn ze beter bestand tegen hitte en slijtage dan standaard HSS, vooral bij RVS en hardere staalsoorten.

Wat zijn de sterkste metaalboren?

Voor zware belasting en lastige metalen zijn HSS cobalt boren doorgaans sterker en slijtvaster dan standaard HSS. De beste keuze hangt wel altijd af van materiaal, toerental en boortechniek.

Waar gebruikt u cobalt boren voor?

Cobalt boren gebruikt u vooral voor RVS, inox, gietijzer en andere metalen waarbij veel warmte ontstaat. Ze zijn bedoeld voor zwaarder werk en blijven onder belasting langer bruikbaar.

Kan ik met een HSS-boor in RVS boren?

Voor licht en incidenteel werk kan dat soms, maar voor echt RVS is HSS cobalt meestal de betere keuze. Die boor houdt hitte beter vol en slijt minder snel.